EXPO NEWS

Νέο πρόγραμμα ανακαινίσεων: Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές

Η κυβέρνηση βρίσκεται στην τελική ευθεία για την ενεργοποίηση του νέου προγράμματος ανακαινίσεων, συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα από τα βασικά εργαλεία αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης μέσω της αύξησης της προσφοράς κατοικιών προς ενοικίαση. Το μεγάλο στοίχημα του προγράμματος είναι η μαζική συμμετοχή των ιδιοκτητών, ώστε να επανέλθει στην αγορά σημαντικός αριθμός ακινήτων που σήμερα παραμένουν κλειστά.

Σε αντίθεση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπου η έμφαση δίνεται κυρίως στην ανάπτυξη νέων οικιστικών συγκροτημάτων, η ελληνική στρατηγική επικεντρώνεται στην αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος. Η επιλογή αυτή συνδέεται με το μεγάλο επενδυτικό κενό που δημιουργήθηκε στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, όταν οι δαπάνες για συντήρηση και ανακαίνιση κατοικιών περιορίστηκαν δραστικά.

Σύμφωνα με μελέτη της Εθνικής Τράπεζας, οι επενδύσεις που δεν πραγματοποιήθηκαν για εργασίες συντήρησης και αναβάθμισης κατοικιών υπολογίζονται σε περίπου 35 δισ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, περίπου 250.000 κατοικίες σε όλη τη χώρα θεωρούνται σήμερα μη κατοικήσιμες εξαιτίας σοβαρών φθορών και παραμένουν εκτός αγοράς, στερώντας πολύτιμη προσφορά από την αγορά ενοικίων.

Το νέο πρόγραμμα επιχειρεί να αντιμετωπίσει μέρος αυτού του προβλήματος, προσφέροντας ιδιαίτερα αυξημένα ποσοστά επιδότησης, από 75% έως και 95% του συνολικού κόστους των εργασιών, ανάλογα με την εισοδηματική και οικογενειακή κατάσταση των δικαιούχων. Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης φθάνει πλέον τις 46.000 ευρώ ανά κατοικία για οικογένεια με δύο παιδιά, έναντι μόλις 13.500 ευρώ που προέβλεπε το προηγούμενο πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω».

Η φιλοσοφία του νέου προγράμματος διαφοροποιείται αισθητά, καθώς περίπου το 80% των επιλέξιμων δαπανών αφορά εργασίες επισκευής και λειτουργικής αναβάθμισης των κατοικιών και μόλις το 20% παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Πρόκειται για μια επιλογή που αποσκοπεί κυρίως στην ταχύτερη επαναφορά κατοικιών στην αγορά.

Το πρόγραμμα αφορά κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα, με προτεραιότητα σε διαμερίσματα που διαθέτουν οικοδομική άδεια έως το 1990. Η πρώτη κατηγορία αφορά κλειστά ή αναξιοποίητα ακίνητα, τα οποία μετά την ολοκλήρωση των εργασιών θα πρέπει υποχρεωτικά να εκμισθωθούν με συμβάσεις μακροχρόνιας μίσθωσης διάρκειας τουλάχιστον πέντε ετών, ενώ το ύψος του ενοικίου θα παραμένει σταθερό για τουλάχιστον τρία χρόνια.

Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία ή μισθώνονται, αλλά χρειάζονται εκτεταμένες εργασίες αναβάθμισης. Η πρόβλεψη αυτή προσδίδει και κοινωνικό χαρακτήρα στο πρόγραμμα, καθώς στηρίζει νοικοκυριά που δυσκολεύονται να καλύψουν το αυξημένο κόστος επισκευών.

Η διαδικασία εφαρμογής προβλέπει δύο στάδια. Αρχικά θα πραγματοποιείται ο έλεγχος επιλεξιμότητας μέσω της πλατφόρμας του gov.gr, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει η υποβολή των αιτήσεων και η οριστική ένταξη των δικαιούχων.

Μεταξύ των επιλέξιμων εργασιών περιλαμβάνονται πλήρης ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, αντικατάσταση δαπέδων, ελαιοχρωματισμοί, αποκατάσταση φθορών και γενικότερες λειτουργικές παρεμβάσεις, με ανώτατο επιλέξιμο κόστος 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Παράλληλα, έως το 20% του προϋπολογισμού κάθε έργου μπορεί να κατευθυνθεί σε ενεργειακές παρεμβάσεις, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων.

Τα εισοδηματικά κριτήρια αναμένεται να ακολουθήσουν το μοντέλο του προγράμματος «Σπίτι μου 2», με ανώτατο εισόδημα 25.000 ευρώ για άγαμους, 35.000 ευρώ για έγγαμα ζευγάρια, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, ενώ για τις μονογονεϊκές οικογένειες το όριο διαμορφώνεται στις 39.000 ευρώ με αντίστοιχες προσαυξήσεις.

Το κατά πόσο το πρόγραμμα θα επιτύχει τον στόχο της ουσιαστικής ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών θα εξαρτηθεί από τη συμμετοχή των ιδιοκτητών. Το προηγούμενο πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», με προϋπολογισμό μόλις 50 εκατ. ευρώ, είχε φθάσει σε απορρόφηση άνω του 60%, πριν αυτή περιοριστεί περίπου στο 55%, καθώς αρκετοί ενδιαφερόμενοι ανέμεναν τη λειτουργία του νέου, σημαντικά πιο γενναιόδωρου προγράμματος.

Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών προωθεί και ένα δεύτερο εργαλείο ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών. Πρόκειται για το πρόγραμμα «Κατασκευάζω – Νοικιάζω», το οποίο περιλαμβάνεται στο υπό διαβούλευση πολυνομοσχέδιο και προβλέπει φορολογικά κίνητρα για κατασκευαστικές επιχειρήσεις που θα ανεγείρουν νέες κατοικίες ή θα μετατρέψουν υφιστάμενα κτίρια σε διαμερίσματα προς μακροχρόνια μίσθωση. Ως αντάλλαγμα προβλέπεται απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος, υπό την προϋπόθεση ότι τα ακίνητα θα μισθώνονται για τουλάχιστον δέκα χρόνια με προκαθορισμένο ύψος ενοικίου, το οποίο θα οριστεί με κοινή υπουργική απόφαση.