Ο Αγοραστής στην έκθεση ΟΙΚΟΔΟΜΗ EXPO, κ. Ivan Milosevic, Γενικός Διευθυντής της κατασκευαστικής εταιρείας DABAR, μοιράζεται τις απόψεις του για τον κλάδο και τη δυνατότητα για περαιτέρω συνεργασία ανάμεσα σε Σερβία και Ελλάδα.

Πείτε μας, παρακαλώ, κάποιες πληροφορίες για την εταιρεία σας. Ποιοι είναι οι τομείς όπου είστε ενεργοί και σε ποιες χώρες διατηρείται συνεργασίες;

Είμαστε κατασκευαστική εταιρεία και ασχολούμαστε με την κατασκευή κατοικιών, οικιστικών κτηρίων και συγκροτημάτων, καθώς και βιομηχανικών μονάδων. Κάνουμε κυρίως το κατασκευαστικό μέρος της εργασίας, αλλά μπορούμε να κάνουμε και εσωτερικές εργασίες. Είμαστε εισαγωγείς της πέτρας Proofing Hyperstone, μίας καινοτόμου εύκαμπτης πέτρας από την Ελλάδα, και το εργατικό δυναμικό μας έχει την τεχνογνωσία και τοποθετεί το συγκεκριμένο προϊόν. Δουλεύουμε κυρίως στην Σερβία, έχουμε θυγατρική εταιρεία στη Σουηδία και γενικά διατηρούμε συνεργασίες και με άλλες χώρες, αν και η πανδημία περιόρισε την περαιτέρω αναπτυξιακή μας δραστηριότητα.

Μετά από μία δεκαετή οικονομική κρίση, η ελληνική κατασκευαστική αγορά αρχίζει να δείχνει ξανά θετικούς δείκτες ανάπτυξης. Βλέπετε ευκαιρίες για την εταιρεία σας στο να συνεργαστείτε με ελληνικές εταιρείες και αν ναι, σε ποιους τομείς;

Οι θετικοί δείκτες ανάπτυξης της Ελλάδας, πραγματικά, είναι καλά νέα. Και ναι, ασφαλώς και βλέπουμε ευκαιρίες. Ήδη τα τελευταία χρόνια διατηρούμε εξαιρετική συνεργασία με την εταιρεία ΤΕΤΩΡΟΣ ΔΟΜΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Θα ήταν τιμή μας να συνεργαστούμε και με άλλες ελληνικές εταιρείες. Πάντα ψάχνουμε για κάτι καινούριο, κάτι καινοτόμο, κάτι που οι τοπικοί πελάτες μας δεν μπορούν να βρουν στη Σερβία. Για παράδειγμα, ενδιαφερόμαστε για την αγορά προϊόντων εξελιγμένης ξυλουργικής καθώς και για παράθυρα που ενσωματώνουν ηλιακούς συλλέκτες.

Αντίστοιχα, υπάρχουν ευκαιρίες για τις ελληνικές εταιρίες στη χώρα σας και σε ποιους τομείς;

Αυτή είναι μία ερώτηση που έχει πολλά επίπεδα στην απάντησή της, αλλά θα την κρατήσουμε απλή. Αυτή την εποχή έχουμε ένα μεγάλο πρόβλημα στη Σερβία με τις τιμές των υλικών, καθώς τους τελευταίους ένα-δύο μήνες οι τιμές τους αυξήθηκαν απότομα. Αυτό είναι καλό μεν για τους παραγωγούς, αλλά δεν είναι καλό για εμάς, εννοώντας τις εταιρείες που χρειάζονται τα υλικά για να παραγάγουν νέα προϊόντα. Δεν είμαι σίγουρος κατά πόσο οι ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες θα μπορούσαν να ενδιαφερθούν στην κατασκευή, αλλά σίγουρα μπορούν να παρέχουν υλικά από την Ελλάδα. Η προμήθεια υλικών είναι ένας τομέας με ανεξάντλητες δυνατότητες.

Πώς βλέπετε το επιχειρηματικό μέλλον του κατασκευαστικού κλάδου στην Νοτιοανατολική Ευρώπη και στις όμορες περιοχές; Είναι, θεωρείτε, η διεύρυνση των συνεργασιών απαραίτητες για την γρηγορότερη ανάκαμψη από τις συνέπειες της πανδημίας;

Ναι, θα ήταν εξαιρετικό το να έχουμε διευρυμένες συνεργασίες μεταξύ όλων των χωρών της γειτονιάς μας. Σαφώς και θα ήταν ιδανικό στο να ανακάμψουμε από τα προβλήματα που προκάλεσε η πανδημία. Υπάρχει ακόμα μια αιωρούμενη ανασφάλεια πάνω από την περιοχή σχετικά με την ανεμπόδιστη διέλευση από τα σύνορα και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες θα συνεχιστεί η μεταφορά αγαθών, αλλά θέλω να πιστεύω πως αυτή η δύσκολη φάση είναι πίσω μας. Οι εμπορικές οδοί ανάμεσα στη Σερβία και προς γειτονικές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Ελλάδα, η Βοσνία, είναι πια ανοικτές και αναμένουμε πως τα πράγματα θα πάνε ακόμα καλύτερα. Η Νοτιοανατολική Ευρώπη μπορεί να βελτιώσει και να αναβαθμίσει την εμπορική δραστηριότητα μεταξύ των χωρών της και αυτός είναι ένας εύλογος στόχος για το εγγύς μέλλον.

Η Σερβία και η Ελλάδα διατηρούν παραδοσιακά έναν ισχυρό δεσμό που εφαρμόζεται και σε διάφορους επιχειρηματικούς τομείς. Τι είδους επιχειρηματική στρατηγική πιστεύετε πως θα πρέπει να υιοθετήσουν οι δύο χώρες, ώστε να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον κατασκευαστικό τομέα;

Πιστεύω πως Σερβία και Ελλάδα μπορούν να συνεργαστούν με επιτυχία σε όλους τους τομείς του κατασκευαστικού κλάδου. Έχουν την προοπτική και τη δυναμική οι δύο χώρες να το κάνουν. Είναι σημαντικό όμως να αντιμετωπίζουμε τα ζητήματα, όταν τα εντοπίζουμε, γιατί αυτό θα μας βοηθήσει όλους να φτάσουμε στο επίπεδο της δυναμικής αυτής νωρίτερα. Το βασικό ζήτημα εδώ είναι οι τιμές των υλικών. Στη Σερβία έχουμε υλικά και προϊόντα από άλλες χώρες με ανταγωνιστικές τιμές, σε σύγκριση με αυτά που παράγονται στην Ελλάδα. Πρέπει να είμαστε πραγματιστές και να αποδεχόμαστε τα δεδομένα: Οι περισσότεροι άνθρωποι στη Σερβία έχουν χαμηλούς μισθούς, οπότε και η αγοραστική τους δύναμη είναι περιορισμένη. Αυτό επηρεάζει και σε επιχειρηματικό επίπεδο. Τα μεγαλύτερα κατασκευαστικά έργα, φυσικά, είναι ευκόλως διαχειρίσιμα, όταν τα αναλαμβάνει ολοκληρωτικά μια πανίσχυρη εταιρεία. Αλλά δεν υπάρχει λόγος να χάνονται αμοιβαίες ευκαιρίες μικρότερης κλίμακας, π.χ. μεσαίου βεληνεκούς, όταν μπορούμε να επεκτείνουμε τις συνεργασίες μας ακόμα περισσότερο. Ίσως θα ήταν καλό να θεσμοθετηθούν καλύτερες συνθήκες για το άνοιγμα ξένων εταιρειών στις δύο χώρες, πάντα σε συμφωνία με τους κρατικούς φορείς.

Λαμβάνοντας υπόψιν το μεγάλο ενδιαφέρον των εκθετών για συμμετοχή, ποιες είναι οι προσδοκίες σας από την ΟΙΚΟΔΟΜΗ EXPO του 2021 και με ποιους τρόπους θα είναι ωφέλιμη για τον κατασκευαστικό κλάδο στην ευρύτερη περιοχή;

Αναμένω μια εξαιρετική διοργάνωση, όπως και την προηγούμενη φορά. Το να συναντάς τους κατάλληλους ανθρώπους και το να μαθαίνεις διαρκώς νέα πράγματα στον κατασκευαστικό κλάδο είναι πάντα ωφέλιμο και παραγωγικό. Πιστεύω πως πολύ άνθρωποι έχουν τις ίδιες προσδοκίες. Η αγορά χρειάζεται μια έκθεση αυτού του διαμετρήματος, ώστε να συγκεντρώσει ξανά τις εταιρείες του χώρου και να της βοηθήσει να ανακτήσουν και να επεκτείνουν τις επιχειρηματικές τους επαφές και διασυνδέσεις. Η εταιρεία μας, άλλωστε, συμμετέχει στο Πρόγραμμα Φιλοξενίας Ξένων Αγοραστών (Hosted Buyers Programme) της έκθεσης, οπότε είμαστε σίγουροι ότι θα πραγματοποιήσουμε μερικές ιδιαίτερα παραγωγικές Β2Β συναντήσεις και αυτός είναι εκ των πραγμάτων ένας εξαιρετικός λόγος για να συμμετέχει κανείς.